bị thoái hóa khớp gối

Thoái hóa khớp gối là một trong những căn bệnh thoái hóa khớp phổ biến nhất hiện nay. Chúng phát triển âm thầm do đó rất nhiều người không để ý và phát hiện kịp thời, dẫn đến nhiều hậu quả khôn lường về sau này. Nhiều người khá chủ quan khi thấy các dấu hiệu như đau phần trước mặt gối, thỉnh thoảng nghe thấy tiếng kêu nhẹ khi cử động gối.

bệnh học thoái hóa khớp gối

Đây đều là những dấu hiệu hay bắt gặp trong thời gian đầu bị. Nếu cứ để bệnh học thoái hóa khớp gối phát triển ngày một nặng thì sẽ ảnh hưởng lớn đến các hoạt động sinh hoạt hàng ngày và khả năng lao động, nhiều trường hợp còn bị tàn phế suốt đời.

Hôm nay hãy cùng chúng tôi tìm hiểu chi tiết và chuyên sâu về bệnh học thoái hóa khớp gối này nhé. Việc này sẽ giúp bạn dễ dàng hơn trong việc phát hiện, điều trị và phòng trách, hạn chế tối đa các nguy hiểm tiềm tàng do thoái hóa khớp gối gây ra.

1. Thoái hóa khớp gối là gì?

Thoái hóa khớp gối là một dạng bị tổn thương trên bề mặt của sụn khớp và xương dưới sụn. Các sụn khớp này đều được tái tạo thường xuyên để giúp các chức năng vận động hoạt động tốt. Thế nhưng theo thời gian và tác động bên ngoài khiến khả năng tái tạo của sụn khớp bị yếu dần đi, bị bào mòn, bị mỏng, xù xì, mất dần tính đàn hồi và không thể bảo vệ tốt được cho các đầu xương. Sau đó xuất hiện các gai xương và dẫn đến các khớp gối bị biến dạng và hư hại.

thoái hóa khớp gối là gì?

2. Vai trò của khớp gối

Khớp gối được bao bọc bởi các sụn khớp, dịch nhầy, gân cơ và dây chằng. Nằm ở trên xương chày, dưới xương đùi và ở phía sau xương bánh chè. Khớp khối có vai trò cực kỳ quan trọng bởi chúng chịu toàn bộ trọng lượng của cơ thể và chịu ảnh hưởng nhiều từ các hoạt động vận động hàng ngày. Đây là vị trí có tần suất vận động nhiều nhất trong các loại khớp trên cơ thể con người. Do đó tỷ lệ khớp gối bị thoái hóa khớp nhiều là điều khá dễ hiểu.

vai trò của khớp gối

3. Nguyên nhân bị thoái hóa khớp gối

Các nguyên nhân dẫn đến bị thoái hóa khớp gối rất nhiều và đa dạng. Dưới đây là một số nguyên nhân phổ biến mà bạn cần biết:

  • Do tuổi tác: Độ tuổi càng tăng cao, thì khả năng tái tạo sụn càng thấp. Do sau tuổi trưởng thành thì quá trình tái tạo các tế bào sụn hầu như không còn xảy ra.
  • Do các chấn thương nặng: Trong quá trình chơi thể thao, tham gia giao thông, … bị gãy xương bánh chè, đứt hoặc giãn dây chằng, đầu xương đùi,… Việc này làm tổn thương nặng đến các sụn khớp và xương dưới sụn. Dẫn đến tình trạng bị lệch khớp gối nếu điều trị không đúng cách làm khớp gối bị thoái hóa dần.
  • Do tăng cân béo phì: Trọng lượng cơ thể lớn tạo nhiều áp lực xuống dưới hai khớp gối làm các sụn khớp bị ảnh hưởng, làm hao mòn, làm mỏng các sụn khớp và bị hư hại dần theo thời gian.
  • Do ít tập luyện thể dục: Việc ít vận động làm các khớp kém linh hoạt, bị lỏng lẻo, các cấu trúc quanh khớp gối bị sai lệch. Theo nghiên cứu nếu các cơ được tăng sức mạnh thì sẽ trì hoãn và giảm được tình trạng bị thoái hóa khớp gối đi 40%.
  • Do vận động quá sức: Trong lúc làm việc hay luyện tập với tần suất và cường độ quá lớn, làm quá sức dễ tổn thương khớp gối và đẩy nhanh quá trình thoái hóa khớp.
  • Do lạm dụng thuốc Corticoid: Đây là thuốc hay được dùng với khả năng kháng viêm, ức chế miễn dịch và chống dị ứng. Sử dụng không đúng cách và lạm dụng dễ tăng khả năng bị thoái hóa khớp.
  • Do hệ miễn dịch hủy hoại: Các sụn khớp được nuôi dưỡng bởi dịch khớp chứ không phải do mạch máu. Vì vậy cơ thể không nhận biết được và có cơ chế tự phá hủy các sụn khớp ở mọi nơi, bất chấp đó là sụn còn khỏe mạnh hay đã bị hư hại.
  • Do chế độ ăn uống không hợp lý: Việc ăn uống không khoa học, dẫn đến thiếu chất, làm các túi hoạt dịch hoạt động kém hiệu quả, tiết ít chất nhờn nuôi sụn khớp. Và việc uống rượu, bia, thuốc lá nhiều cũng ảnh hưởng nghiêm trọng đến sụn khớp, đẩy nhanh tốc độ bị thoái hóa khớp.
  • Do giới tính: Tỷ lệ nữ giới bị thoái hóa khớp gối cao hơn ở nam giới. Một phần do dây chằng yếu hơn, phần nữa là do nữ có thói quen đi giày cao gót nhiều, gây áp lực lớn lên các sụn khớp gối làm tăng khả năng bị thoái hóa.
  • Do các bệnh lý khác: Các bệnh cũng gây ảnh hưởng đến thoái hóa khớp gối như: gút, béo phì, chân dẹp, rối loạn chuyển hóa, tiểu đường, …

4. Dấu hiệu và triệu chứng bị thoái hóa khớp gối

  • Giai đoạn I: Khi vận động hay co duỗi đầu gối bạn có cảm giác đau nhẹ, hơi ê ẩm bên trong, thỉnh thoảng nghe thấy tiếng lạo xạo. Lúc này tần suất xuất hiện còn ít và mơ hồ nên nhiều người không để ý.
  • Giai đoạn II: Khi thay đổi tư thế đột ngột, từ ngồi sang đứng, vận động đi lại thì các cơn đau xuất hiện nhiều hơn. Nghỉ ngơi thì cơn đau giảm dần và biến mất. Có tình trạng bị cứng khớp khoảng 10-20p sau mỗi buổi sáng thức dậy. Đây được coi là thoái hóa khớp cấp độ 2, khi này nhiều người bệnh thường chỉ uống thuốc giảm đau thôi chứ chưa đi khám.
bị thoái hóa khớp gối đau nhức
  • Giai đoạn III: Sụn khớp bị tổn thương nặng, lúc này việc vận động đã trong tình trạng rất khó khăn. Xương khớp, chất dịch khớp đã bị khô, các tiếng phát ra do xương va chạm vào nhau ngày càng nhiều và âm thanh càng rõ rệt. Khi nhấn vào khớp gối có cảm giác rất đau và sưng phù. Tình trạng khớp gối bị sưng to là do bị tràn dịch, các khối u hoặc chòi xương.

5. Cách chuẩn đoán thoái hóa khớp gối

  • Chụp X-quang: Giúp phát hiện kịp thời các dấu hiệu như mọc gai xương, khe khớp hẹp hay rộng, độ đậm xương sụn hay các hiện tượng vôi hóa quanh khu vực gân.
  • Siêu âm khớp: Đánh giá mức độ dày, mỏng của sụn khớp, xem có tràn dịch khớp hay không, các khe khớp và gai xương.
  • Chụp cộng hưởng MRI: Phát hiện các tổn thương hư hại đến sụn khớp, màng dịch, dây chằng.
  • Nội soi khớp: Quan sát và đánh giá tổng quan về sụn khớp, phân biệt chi tiết giữa thoái hóa khớp gối với các bệnh lý khớp khác.
  • Ngoài ra còn một số cách chuẩn đoán khác như: xét nghiệm dịch khớp, kiểm tra độ nhớt, xét nghiệm sinh hóa, …

6. Biến chứng thoái hóa khớp gối

Thoái hóa khớp gối nếu không kịp thời phát hiện và điều trị sẽ dẫn đến những biến chứng nguy hiểm, làm suy giảm và hạn chế khả năng vận động:

  • Cứng khớp, tê liệt, teo cơ.
  • Khớp gối bị biến dạng, cong, vẹo hay lệch vị trí.
  • Gặp khó khăn trong việc đi lại, nhiều trường hợp phải sử dụng kẹp nạng.
  • Trường hợp nặng còn bị tàn phế, bại liệt, phải ngồi xe lăn vĩnh viễn để di chuyển.
biến chứng thoái hóa khớp gối

7. Phương pháp điều trị thoái hóa khớp gối

7.1 Phương pháp điều trị không dùng thuốc

Những trường hợp này thường được dùng cho những người mới chớm giai đoạn thoái hóa khớp gối 2 bên hoặc 1 bên, giúp cải thiện và phục hồi bằng việc vận động và chế độ ăn uống hợp lý.

Chế độ dinh dưỡng khoa học, giảm cân nếu béo hoặc thừa cân

Trong trường hợp bạn bị béo phì, thừa cân thì việc trước tiên chính là cần giảm cân. Đây là một trong những tác nhân chính dẫn đến việc bị thoái khóa khớp gối, cần kiểm soát và ổn định cân nặng.

phương pháp điều trị thoái hóa khớp gối

Chế độ ăn uống khoa học giúp cung cấp đầy đủ các dưỡng chất tốt cho cơ thể cũng như hỗ trợ phục hồi các chức năng xương khớp được tốt hơn. Bị thoái hóa khớp gối 2 bên hay 1 bên đều nên thêm vào khẩu phần ăn hàng ngày những món các nước lạnh như cá thu, cá hồi,…. Các loại xương hầm từ bò, bê, ăn thêm đậu nành, ngũ cốc và các loại trái cây cung cấp nhiều vitamin C,D,E,K,…

Vật lý trị liệu

Việc kết hợp thêm biện pháp vật lý trị liệu cùng với các phương pháp đặc trị riêng giúp làm giảm viêm và đau nhức rất hiệu quả. Một số cách vật lý trị liệu phổ biến như: luyện khớp,cơ, chườm nóng, xoa bóp, chiếu hồng ngoài, cố định khớp,…

vật lý trị liệu thoái hóa khớp gối

Phương pháp này chỉ áp dụng với những người bị thoái hóa khớp gối giai đoạn đầu, chưa có dấu hiệu sưng phù, viêm,…Cần có người hướng dẫn và hỗ trợ có chuyên môn để tránh tập sai tư thế, động tác làm ảnh hưởng đến khớp gối.

Và trên đây cũng chỉ là một số phương giáp giúp hạn chế và trì hoãn tốc độ phát triển của thoái hóa khớp gối thôi. Để khắc phục tốt bệnh tình thì cần những phương pháp chuyên sâu và xâm nhập hiệu quả.

7.2 Phương pháp điều trị dùng thuốc

Dùng thuốc tây

Không nên tự ý mua thuốc mà cần theo đúng đơn và hướng dẫn của bác sỹ chuyên khoa. Các loại thuốc tây khá đa dạng về hình thức tiếp cận như uống, bôi, dán, tiêm trực tiếp. Thế nhưng rất hay có những tác dụng phụ làm ảnh hưởng đến tình trạng sức khỏe của người dùng. Đôi lúc tác dụng phụ còn bị nặng và kéo theo các bệnh khác hay thoái hóa khớp thêm nặng hơn nếu không sử dụng đúng.

Phẫu thuật

Trong tình trạng bị thoái hóa khớp gối quá nặng như không thể cử động, bị cứng khớp,… thì cần can thiệp trực tiếp bằng cách phẫu thuật. Các hình thức phẫu thuật như cấy ghép tế bào sụn, ghép xương sụn, sửa trục xương, nội soi làm sạch hoặc nặng hơn nữa là thay khớp nhân tạo. Điểm yếu của phương pháp này là khả năng rủi ro rất cao vì những người bị nặng phần lớn là ở độ tuổi cao, sức đề kháng kém.

phẫu thuật thoái hóa khớp gối

Liệu pháp đông y

Đây là liệu pháp hay kết hợp giữ việc bấm huyệt, châm cứu với sử dụng thuốc đông y nhằm tái tạo và ức chế quá trình phát triển của thoái hóa khớp gối. Các loại thuốc này thường được điều chế từ những thảo dược quý hiếm từ thiên nhiên, hiệu quả cao trong việc điều trị thoái hóa khớp và rất lành tính. Không sợ các tác dụng phụ như thuốc tây.

Hiện nay trên thị trường có loại thuốc bảo hoàn khớp, chứa 3 hoạt chất bổ rất quý là Nanocollagen tuyp II, Proteoglycan và Acid hyaluronic. Giúp bổ sung các dưỡng chất cho khớp, mô sụn, làm trơn ổ khớp tăng khả năng linh hoạt, giảm viêm. Sau khi dử dụng bảo hoàn khớp các thành phần ngay lập tức xâm nhập vào các liên kết mô khớp, tái tạo mạnh mẽ và hiệu quả các sụn khớp. Đây là sản phẩm vừa dùng để điều trị nguyên nhân và triệu trứng của bệnh thoái hóa khớp nói chung và thoái hóa khớp gối nói riêng.

bảo hoàn khớp điều trị thoái hóa khớp gối

Bảo hoàn khớp được đánh giá là an toàn và hiệu quả khi sử dụng được trên nhiều các đối tượng từ người trẻ tuổi cho đến cao tuổi. Từ giai đoạn mới chớm đến giai đoạn bị nặng và cả những trường hợp nghi có dấu hiệu bị thoái hóa khớp, giúp phòng tránh rất tốt.

Bạn băn khoăn bị thoái hóa khớp gối uống thuốc gì kết hợp với các phương pháp khác đạt hiệu quả mà tính an toàn (thuốc lành tính) cao thì bảo hoàn khớp chính là câu trả lời thích đáng nhất.

8. Cách phòng tránh thoái hóa khớp gối

Khi chúng ta không quan tâm cũng như không có những biện pháp phòng ngừa thoái hóa khớp gối từ sớm thì rất dễ làm chúng đẩy nhanh tiến độ và gây ảnh hưởng lớn đến đời sống. Dưới đây là một số biện pháp tưởng chừng rất đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả cho khớp gối như:

Thường xuyên tập thể dục đúng cách

Tham gia các bộ môn thể thao lành mạnh như chạy bộ, bơi lội, đạp xe,… Hạn chế tối thiểu các động tác mạnh, đột ngột, cường độ cao. Ngoài ra nhiều người cũng hay hỏi: thoái hóa khớp gối có nên đi bộ không? Chúng tôi xin trả lời là nên đi bộ thường xuyên, nó rất tốt cho xương khớp nhưng cần vận động với cường độ vừa phải, động tác nhẹ nhàng, thư thái.

chạy bộ điều trị thoái hóa khớp

Một chế độ ăn uống khoa học

Cung cấp các chất dinh dưỡng giàu khoáng chất, giàu canxi. Hạn chế các đồ ăn nhiều dầu mỡ, chất béo và các chất kích thích như rượu, bia, thuốc lá.

Kiểm soát cân nặng

Không nên để cân nặng của cơ thể tăng đột ngột và vượt mức, cần được điều chỉnh và kiểm soát tốt, ổn định, tránh tình trạng béo phì, thừa cân.

Đối với dân văn phòng

Trung bình 2 tiếng nên đi lại, giải lao một lần tầm vài phút. Sau mỗi 20 phút nên thay đổi tư thế một lần tránh các cơ khớp gối bị mỏi, tê buồn bằn.

Thư giãn các khớp gối và lưu thông lượng máu bằng cách mát xa thường xuyên vào mỗi buổi sáng hoặc chiều, mỗi lần khoảng 10 phút.

mát xa đầu gối

Tìm hiểu và kiểm tra định kỳ

Chủ động tìm hiểu các thông tin, tin tức liên quan đến thoái hóa khớp, vừa bổ sung kiến thức vừa kịp thời phát hiện và phòng tránh.

Kiểm tra sức khỏe định kỳ, để kịp thời phát hiện và chữa trị, tránh để bệnh phát triển nặng, lúc đó rất khó chữa trị và tốn kém.

Thoái hóa khớp gối được thống kê là một trong những bệnh lý gây ra tình trạng tàn phế, bại liệt hàng đầu hiện nay trong các bệnh liên quan đến khớp. Do đó chúng ta không nên chủ quan được. Khi có một vài dấu hiệu và khả nghi ở quanh vùng đầu gối nên đi đến các phòng khám để kiểm tra ngay.

9. Thoái hóa khớp gối nên ăn gì và kiêng gì?

Những món ăn cung cấp nhiều canxi và các chất vitamin C,D,E,K… là thực phẩm mà bạn cần cho thêm vào thực đơn mỗi bữa ăn. Trong đó phải kể đến như:

  • Cá nước lạnh: cá thu, cá trích, cá hồi, … chia đều khoảng 4 bữa trong 1 tuần.
  • Nước hầm từ xương: Giúp bổ sung canxi và các chất thiết yếu cho sụn khớp và xương dưới sụn. Nên ưu tiên sử dụng xương bò, xương dê.
  • Thực vật: Giúp bổ sung khả năng kháng viêm và độ bền cho khớp với đậu nành, rau xanh hay ngũ cốc.
  • Trái cây: Những hoa quả cung cấp giàu vitamin như cam, đu đủ, chanh, dứa, …
  • Các loại khác: Có thể đa dạng luôn phiên giữa các loại thịt lợn, thịt gà, vịt hay tôm, cua.
thoái hóa khớp gối nên ăn và kiêng gì?

Những thứ nên kiêng khi bị thoái hóa khớp gối như:

  • Các thực phẩm nhiều muối, quá ngọt và có chất bảo quản.
  • Thực phẩm giàu mỡ, đồ ăn nhanh, đồ chiên, xào, nướng.
  • Các đồ uống có gas, các chất kích thích như cafe, thuốc lá, rượu, bia, …

Hi vọng bài viết này hữu ích với bạn.

>>> Có thể bạn quan tâm: Thoái hóa khớp là gì?

Recommended Posts